11-fevral kuni WhatsApp’ning asosiy whatsapp.com domeni va boshqa domenlar Roskomnadzorning DNS serverlaridan yo‘qoldi. Bu sababli endi xizmatga Rossiya IP-manzillaridan kirib bo‘lmaydi. Bu haqd Kod Durova xabar berdi.
Gap Milliy domen nomlari tizimi yozuvlaridan WhatsApp.com va web.whatsapp.com domenlarining yo‘qolishi haqida so‘z bormoqda. Biroq 11-fevral kuni kechqurunga kelib whatsapp.net va wa.me domenlari hali ham ro‘yxatda saqlanib qolgan edi.
Messenjer domenlarining yo‘qolishi haqida tematik loyihalar yozmoqda, ammo ro‘yxatdan o‘chirilish fakti yirik saytlarda, jumladan, Kommersant nashri va Xabr portalida ham yoritilmoqda.
10-fevral kuni youtube.com domeni ham Roskomnadzorning DNS serverlaridan yo‘qoldi, bu amalda Rossiyada videoxostingning to‘liq bloklangani ma’nosini beradi.
Milliy domen nomlari tizimi yozuvlaridan domenlarning yo‘qolganini brauzer ko‘rsatadigan xato orqali tekshirish mumkin.
Ushbu domenlar bilan saytlarni yuklamoqchi bo‘lsangiz, brauzer “DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN” xatosini ko‘rsatadi. Aynan u domenning mavjud emasligini bildiradi. Bu, o‘z navbatida, ko‘rsatilgan ro‘yxatdan chiqarilganlikni tasdiqlaydi.
Tizimda WhatsApp va YouTube’ning asosiy domenlari yo‘q, demak bu servislar to‘liq bloklangan bo‘lishi mumkin. Ko‘p bora berilgan bayonotlarga ko‘ra, YouTube hech kim tomonidan bloklanmagan, balki “sekinlashtirilgan”.
Roskomnadzor nima demoqda?
11-fevral kuni regulyator mazkur xizmatlar domenlarining yo‘qolib qolganini rasman tasdiqlamadi. Roskomnadzor Telegramdagi “Ostorojno, novosti” kanaliga bergan javobida “saytlarning o‘chirilishi bo‘yicha hozircha hech qanday izoh mavjud emasligini” ma’lum qildi.
Mutaxassislar nima deydi?
Milliy domen nomlari tizimi ro‘yxatlaridan domenlarni olib tashlash Telegramni samarali sekinlashtirish istagi bilan tushuntirilmoqda.
Masalan, telekommunikatsiya bozorining mustaqil eksperti Aleksey Uchakin internet-trafikni filtrlash uchun qo‘llaniladigan TSPU quvvatlari cheklanganligi va ular bir vaqtning o‘zida ikkita yirik resursni sekinlashtirish uchun yetarli bo‘lmasligi mumkinligini ta’kidlagan.
Ekspertning fikricha, Aynan shuning uchun Roskomnadzor, ekspertning fikricha, bo‘shatilgan quvvatlar Telegramni sekinlashtirish uchun ishlashi uchun YouTube domenini olib tashladi. Garchi uning izohidan keyingi kuni ba’zi WhatsApp domenlari ham ro‘yxatdan olib tashlangan bo‘lsa-da.
Avvalroq Pavel Durov Roskomnadzorning Rossiyada Telegram ishlashini rasman sekinlashtira boshlaganiga izoh bergandi.
