Farg‘onada bog‘cha tarbiyalanuvchilarining ommaviy zaharlanishi yuzasidan tekshiruv o‘tkazilmoqda. Bu haqda viloyat ichki ishlar boshqarmasi xabar berdi.
O‘tgan hafta oxirida o‘nlab bolalar o‘tkir diareya tashxisi bilan shifoxonalarga yotqizildi. Sanitariya qonunchiligini buzish holati yuzasidan jinoyat ishi qo‘zg‘atildi, mustaqil surishtiruvchilar esa muassasalarga oziq-ovqat yetkazib bergan Garden Catering firmasi haqida bir qator faktlarni aniqladi.
O‘zi nima gap?
23-fevral kuni Kun.uz nashri bolalarda kasallik avj olgani yuzasidan o‘nlab murojaatlar kelib tushgani haqida xabar berdi. Ota-onalarning so‘zlariga ko‘ra, 2, 22, 58 va 61-sonli bog‘chalarning tarbiyalanuvchilarida sog‘liq bilan bog‘liq muammolar o‘tgan juma — 20-fevraldan boshlangan.
Ularning aksariyatida yuqori harorat, qorin og‘rig‘i, ko‘ngil aynishi va ich ketishi kabi alomatlar kuzatilgan. Bog‘chalardan birining mudirasi bolalar uchun ovqatni Quvasoy shahridagi Garden Catering Trade kompaniyasi tayyorlaganini ma‘lum qildi.
Farg‘ona viloyati sog‘liqni saqlash boshqarmasi 2, 58 va 61-sonli bog‘chalarning 62 nafar tarbiyalanuvchisi shifoxonaga yotqizilganini tasdiqladi. Shifokorlar bolalarga “o‘tkir diareya kasalligi, alimentar etiologiyali” tashxisini qo‘ygan.
Sanitariya-epidemiologiya qo‘mitasi mutaxassislari laboratoriya tahlili uchun bog‘cha oshxonalaridagi va oziq-ovqat yetkazib berish bilan shug‘ullanuvchi korxonalardagi taomlardan namunalar oldi. Maktabgacha va maktab ta‘limi vazirligi vaziyatni vaziyat atroflicha o‘rganilayotganini ma‘lum qildi.
Kun.uz‘ning 24-fevraldagi ma‘lumotiga ko‘ra, shahar shifoxonalarida 70 dan ortiq bola qolayotgan bo‘lib, ulardan uch nafari jonlantirish bo‘limida edi. Davolanayotgan qizlardan birining onasi nashrga bir nechta bog‘cha tarbiyachisi ham shifoxonaga yotqizilganini aytgan.
Farg‘ona IIB holat yuzasidan Jinoyat kodeksining 257−1-moddasi (Sanitariyaga oid qonunchilikni yoki epidemiyaga qarshi kurash qoidalarini buzish) bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atdi. Modda sanksiyasi BHMning 50 baravaridan 100 baravarigacha (20,6 mln so‘mdan 41,2 mln so‘mgacha) jarima, 5 yilgacha muayyan huquqdan mahrum qilish, 2 yilgacha axloq tuzatish ishlari, 1 yildan 3 yilgacha ozodlikni cheklash yoxud 5 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosini nazarda tutadi.
Kompaniya haqida nimalar ma‘lum?
“Revizor” Telegram-kanali Farg‘ona viloyati hokimi Xayrullo Bozorovning 2024-yil 25-iyuldagi qaroriga e‘tibor qaratdi. Unda Quvasoydagi davlat bog‘chalarida Garden Catering Trade qo‘shma korxonasi shug‘ullanishi lozim bo‘lgan keytering (ovqat tayyorlash va yetkazib berish) tizimini joriy etish ko‘zda tutilgan.
Yangi tizim 2024-yil 1-avgustdan tajriba tariqasida joriy etilgan. Ijobiy baholangan taqdirda, uni 2025-yil boshidan Farg‘ona shahridagi bog‘chalarda ham joriy etish rejalashtirilgan edi.
Viloyat hokimligi Garden Catering Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tavsiyalari asosida “bolalar uchun belgilangan ratsion bo‘yicha 100 dan ortiq turdagi taom, salat va shirinliklar” tayyorlashini ta‘kidlagan. Ma‘muriyatning qayd etishicha, kompaniyada 12 nafar malakali turk oshpazi va 2 nafar muhandis-texnolog ishlagan.
KTYDR ma‘lumotlariga ko‘ra, Garden Catering Trade 2024-yil iyun oyida — hokimlik bilan shartnoma tuzilishidan bir oy oldin ro‘yxatdan o‘tgan. Dastlab kompaniyada teng ulushga ega ikki nafar ta‘sischi — Iqboljon Bozorov va Turkiya fuqarosi Yildirim Adem bo‘lgan.
Yaqin vaqtgacha yagona ta‘sischi sifatida Bozorov ko‘rsatib kelingan. Biroq hozirda kompaniyaning 100%i Grand Super Montaj qurilish firmasi egasi va Space Travel Rides Park‘ning 18,65%iga egalik qiluvchi Mo‘ydinjon G‘ofurovga tegishli.
Kompaniya 2024-yilning to‘liq bo‘lmagan davrida Quvasoy tumanidagi bog‘chalarga oziq-ovqat yetkazib berish bo‘yicha 2,27 mlrd so‘mlik shartnomalar tuzgan. 2025-yilda yetkazib berish hajmi 81,3 mlrd so‘mga yetgan (shundan 60,8 mlrd so‘mi to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnomalar, 20,4 mlrd so‘mi esa elektron do‘kon orqali).
Garden Catering xizmatlari qamrovi Farg‘ona, Marg‘ilon shaharlari va Farg‘ona tumanidagi bog‘chalargacha kengaygan. Davlat xaridlari platformasi ma‘lumotlariga ko‘ra, joriy yil boshidan buyon kompaniya bilan yana 25 mlrd so‘mlik kelishuvlar rasmiylashtirilgan.
Qonunbuzarliklar
MMTV 2024-yil iyul oyi oxirida Garden Catering bilan tuzilgan shartnomaga e‘tibor qaratgan. Idora tashkilot tomonidan taklif etilayotgan taomlar retseptlar to‘plami, tarkibi va quvvati bo‘yicha Sanitariya qoidalari va meʼyorlari 0016−21 talablariga mos kelmasligini aniqlagan.
Shuningdek, tarbiyalanuvchilarga oziq-ovqat mahsulotlarini tashish, saqlash va tarqatishda sanitariya-gigiyena talablariga rioya etish bo‘yicha tizimli chora-tadbirlar belgilanmagan. Vazirlikning ta‘kidlashicha, Garden Catering mahsulotlar va tayyor taomlar sifatini nazorat qilish maqsadida ulardan har kuni namuna olib turish uchun maxsus laboratoriya joriy etmagan.
Bundan tashqari, me‘yoriy-huquqiy hujjatlarda keytering usulida ovqatlanishni tashkil etish tartib-taomillari nazarda tutilmagan. Xarid.uz portali yoki boshqa platformalar orqali shartnoma tuzish uchun huquqiy asos mavjud emas.
Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi Farg‘onadagi bog‘chalarda ovqatlanishni tashkil etish yuzasidan 2024-yil iyul oyidayoq e‘tiroz bildirgan edi, deb yozdi Gazeta idoraga tayanib. Keytering uchun yetkazib beruvchini tanlashda “Davlat xaridlari to‘g‘risida"gi qonun talablari buzilgan.
To‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnoma tuzish autsorsing uchun majburiy tanlov talabiga zid edi. Bundan tashqari, Garden Catering umumiy ovqatlanish sohasida kamida 1 yillik tajribaga ega bo‘lish shartiga javob bermagan.
Tekshiruv natijalariga ko‘ra, agentlik hokimlik nomiga taqdimnoma kiritib, qoidabuzarliklarni bartaraf etish, aybdor shaxslarni intizomiy javobgarlikka tortish va autsorsing kompaniyasini tanlov asosida tanlab olishni so‘ragan. Biroq, ma‘muriyat amaliy choralar ko‘rmasdan, “xatardan voz kechish” bilan cheklandi.
Shu bilan birga, Raqobat qo‘mitasi Farg‘ona viloyati hokimligiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnoma tuzish to‘g‘risidagi qarorni bekor qilish va “raqobat muhitini ta‘minlash maqsadida” talablarni qayta ko‘rib chiqish bo‘yicha ko‘rsatma yuborgandi. Ko‘rsatmaga javob haqida xabar berilmadi.
Avvalroq xususiy bog‘cha ochish uchun bir qator imtiyozlar berilishi rejalashtirilayotgani haqida xabar berilgandi.
