Markaziy Osiyo yaqinlashib kelayotgan vegetatsiya davriga o‘tgan yilga nisbatan kamroq suv zaxirasi bilan kirib bormoqda.
Shu bilan birga, vegetatsiyalararo davrning dastlabki oylarida Orolga kutilganidan ancha kam suv keldi — rejalashtirilgan hajmning uchdan ikki qismigina yetib keldi.
Davlatlararo suv xo‘jaligini muvofiqlashtirish komissiyasining 92-yig‘ilishidan so‘ng 2025−2026-yillar vegetatsiyalararo davrining rasmiy yakunlari e’lon qilindi.
Unda mintaqa mamlakatlari tomonidan suv resurslaridan foydalanish hajmlari, Amudaryo va Sirdaryoning sersuvligi hamda suv omborlarining bugungi holati aks etgan.
Amudaryo: suvi me’yoridan ancha kam
Amudaryo havzasida mavsumlar oralig‘i kam suvlilik bilan o‘tdi. 11-fevral holatiga ko‘ra, suvlilik me’yorga nisbatan 66,8 foizni tashkil etgan. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 101,8 foizni tashkil etgan, ya’ni daryo deyarli to‘lib oqqan.
Oqimning kamayishi Tuyamo‘yin suv omborida suv to‘planishiga ta’sir ko‘rsatdi. 2026-yil 10-fevral holatiga ko‘ra, uning hajmi bir yil avvalgi 4 959 million kub metrga nisbatan 4 349 million kub metrni tashkil etdi.
Vaziyat murakkabroq bo‘lgani sababli, daryoning quyi oqimida yuvish sug‘orishlari faqat 10-fevralda boshlandi, o‘tgan mavsumda esa 15-dekabrda boshlangan edi.
Tojikiston o‘z limitini to‘liq o‘zlashtirdi — 2 073,4 mln kub metr, bu 100% degani. Turkmaniston 3 439,5 mln kub metr yoki limitning 96%idan foydalangan. O‘zbekiston — 2 600,4 mln kub metr, bu ajratilgan hajmning 75,3%iga to‘g‘ri keladi.
Amudaryo deltasi va Orol dengiziga to‘rt oy ichida 935 million kub metr suv yo‘naltirildi, rejadagi 1 400 million kub metr o‘rniga — bu rejalashtirilgan hajmning uchdan ikki qismiga yaqin.
Nurek suv omborining ishi tasdiqlangan rejimga muvofiq olib borildi. Suv oqimi 2 854,6 mln kub metrni, suv oqimi esa 5 084,3 mln kub metrni tashkil etdi. Hisobot davri oxiriga kelib, suv hajmi 7 910 mln kub metrga yetdi, bu prognoz darajasidan ham biroz yuqori.
Sirdaryo: prognozdan yuqori, ammo me’yordan past
Sirdaryo havzasida vaziyat ancha barqaror edi. Suvning umumiy oqib kelish me’yori 11 782 mln kubometr bo‘lgan holda, prognoz 9 170 mln kubometrni tashkil etgan. Amalda esa 10 255 mln kubometr suv kelib tushgan — bu prognozdan 1 085 mln kubometrga ko‘p, biroq me’yorning atigi 87%idir.
Yuqori suv omborlariga suv kelishi umuman prognozga mos kelib, 3 591 mln kub metrni tashkil etdi. Yon tomondan kelgan suv oqimi kutilganidan yuqori bo‘lib, suv tanqisligini qisman qopladi.
Mavsumlararo davrda suv omborlaridan 15 536 mln kub metr suv chiqarildi — bu kelishilgan jadvalning 99%iga teng.
Davlatlarga suv belgilangan limitlar doirasida yetkazib berildi. Umumiy limit 2 633 mln kub metr bo‘lgani holda, amalda 2 155 mln kub metr yoki 82% suvdan foydalanildi.
Suvning asosiy hajmi O‘zbekiston hissasiga to‘g‘ri keldi — 1 954 mln kub metr. Tojikiston belgilangan 173 mln kub metr limitdan 35 mln kub metr suv ishlatdi.
2026-yil 11-fevral holatiga ko‘ra, Norin-Sirdaryo suv omborlari kaskadidagi suv zaxiralari 16 774 mln kub metrni tashkil qildi. Bu o‘tgan yilgi shu davrga nisbatan 2 511 mln kub metrga kamdir.
