Xitoyning mashhur Labubu o‘yinchoqlarini ishlab chiqaradigan zavodda mehnat huquqlarining jiddiy buzilishlari aniqlandi. Bu haqda The Guardian gazetasi xabar berdi.
China Labor Watch mehnat huquqlarini himoya qiluvchi nodavlat tashkilot o‘tkazgan tergovlarga ko‘ra, Pop Mart kompaniyasining Labubu yetkazib beruvchilaridan biri Jiangsi provinsiyasidagi zavodda ishchilarni ekspluatatsiya qilgan.
Ishchilar bo‘sh shartnomalarni imzolashga majburlangan, 16−17 yoshli o‘smirlar qonunga zid ishga jalb qilingan va mehnat hamda xavfsizlik bo‘yicha yetarli tayyorgarlik berilmagan.
2025-yilda CLW tashkiloti tadqiqotchilarini Jiangsi provinsiyasining Xinfen tumanidagi Shunjia Toys zavodiga yubordi, bu yerda 4 500 dan ortiq kishi ishlaydi.
Tadqiqotchilar 18 yoshga yetmagan uch kishi ham jumladan, 50 dan ortiq xodim bilan suhbatlashdi. Barcha ishchilar faqat Labubu mahsulotlarini ishlab chiqarish bilan shug‘ullangan.
Tadqiqotchilar zavodda 16−18 yoshdagi yoshlar ishlashini aniqlashdi, bu Xitoy qonunchiligiga muvofiq qonuniy hisoblanadi, ammo faqat xavfli yoki og‘ir ishlar taqiqlangan kabi maxsus kafolatlar mavjud bo‘lganda ruxsat etiladi.
Shunjia zavodidagi 16−18 yoshli ishchilar yig‘ish liniyasidagi standart lavozimlarga tayinlangan bo‘lib, kattalar ishchilarga nisbatan ish yuklamasi yoki ishlab chiqarish ko‘rsatkichlarida hech qanday farq qilmagan.
“Voyaga yetmagan ishchilar, odatda, imzolayotgan shartnomalarining mazmunini tushunmagan va ulardan huquqiy maqomi haqida so‘raganda aniq tasavvurga ega bo‘lmagan”, — deyiladi CLW hisobotida.
Tadqiqot davomida ishchilar muntazam ravishda bo‘sh mehnat shartnomalarini imzolagani ham aniqlangan. CLW tashkiloti xodimlarga shartnomalarda shaxsiy ma’lumotlarini to‘ldirish taklif qilinganini, ammo ish shartlari tafsilotlari — shartnoma muddati, ish mazmuni, maosh va ijtimoiy sug‘urta ma’lumotlari “bo‘sh va tushuntirilmagan” qolganini bildirgan.
O‘yinchoqlarga talab keskin oshgani sababli, ishchilar ularga amalga oshirib bo‘lmas darajada ishlab chiqarish maqsadlari qo‘yilganini bildirishdi: kuniga 4 000 dan kam bo‘lmagan Labubu o‘yinchoqlarini yig‘ish uchun 25−30 kishilik jamoa zarur bo‘lgan.
Xitoy mehnat qonunchiligi oylik ortiqcha ish vaqtini 36 soat bilan cheklaydi, ammo CLW ishchilarning har oy 100 soatdan ortiq qo‘shimcha ish qilganini aniqlagan.
“Rejalashtirilgan quvvat bilan haqiqiy ishlab chiqarish hajmi orasidagi bunday tafovut Xitoy ishlab chiqarish sektorida kam uchramaydi. Bozor talabi tez o‘sganida, ishlab chiqarish ko‘pincha rejalashtirilgan darajadan ancha oshadi va bu bosim to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishchilar zimmasiga tushadi”, — deydi CLW ijrochi direktori Li Qyan.
Avvalroq Spot AQSH soxta Labubu o‘yinchoqlari xavfi haqida ogohlantirgani haqida yozgandi.
Qayd etilishicha, sifatsiz o‘yinchoqlar osongina mayda qismlarga bo‘linib ketadi va bola ularni og‘ziga tiqib qo‘yishi mumkin, bu esa bo‘g‘ilish xavfini tug‘diradi.
