O‘zbekistonda ehtiyojmand oilalar elektr energiyasi va gaz xarajatlariga kompensatsiya olish uchun onlayn murojaat qilishi mumkin bo‘ladi. Bu bo‘yicha 2025-yil 31-dekabrda hukumatning tegishli qarori qabul qilindi.
Hujjat bilan ijtimoiy norma doirasida va limitdan ortiqcha elektr energiyasi va gaz iste‘moli uchun tariflar o‘rtasidagi farqni qoplash bo‘yicha xizmat ko‘rsatishning ma‘muriy reglamenti tasdiqlandi. Xususan, kompensatsiya olish uchun mustaqil ravishda murojaat qilishga ruxsat beriladi.
Ilgari ariza berish uchun “Inson” markaziga murojaat qilish talab qilingan bo‘lsa, endi fuqarolar arizani quyidagicha to‘ldirishlari mumkin:
- Yagona milliy ijtimoiy himoya tizimi orqali mustaqil ravishda;
- Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalida;
- davlat xizmatlari markazida;
- mahallaga biriktirilgan ijtimoiy xodim orqali.
Arizalar har oyning 16-sanasiga qadar qabul qilinadi. Ularni ko‘rib chiqish “Yagona reyestr” tizimi orqali avtomatik tarzda amalga oshiriladi va kompensatsiya tayinlash yoki uni rad etish to‘g‘risida qaror qabul qilinadi.
Ijtimoiy reyestrga kirgan oilalar subsidiya oluvchi sifatida avtomatik tarzda tan olinadi. Shuningdek, moddiy ahvoli bo‘yicha “kambag‘al oilalar” yoki “davlat ta‘minotidagi oilalar” mezonlariga javob beradigan, har bir oila a‘zosiga to‘g‘ri keladigan daromadi eng kam iste‘mol xarajatlarining 1,5 baravaridan (1 003 500 so‘m) kam bo‘lgan uy xo‘jaliklari ham to‘lovlarga hisob-kitob qilishlari mumkin.
Agar oilada quyidagilar mavjud bo‘lsa, to‘lovni tayinlash rad etiladi:
- ishlab chiqarilganiga 12 yildan kam bo‘lgan soz yengil avtomobil (agar oilada I yoki II guruh nogironligi bo‘lgan yoxud bolalikdan nogironligi bo‘lgan shaxslar mavjud bo‘lsa — 7 yil);
- ishlab chiqarilganiga 15 yildan kam bo‘lgan yuk avtomobili, tirkama, avtobus, mikroavtobus, ekskavator, traktor, kombayn, avtokran, maxsus texnika;
- ikki va undan ortiq avtomobil yoxud maxsus texnika birligi;
- ikki va undan ortiq ko‘chmas mulk obyekti (shu jumladan yer uchastkalari) yoxud loaqal bitta noturar joy obyekti;
- ilgari bir oyga tayinlangan subsidiya.
Oyning 5-sanasigacha Ijtimoiy himoya milliy agentligi kompensatsiya oluvchilar ro‘yxatini Xalq bankiga taqdim etadi. Mablag‘lar o‘sha oyning 25-sanasigacha bankka o‘tkaziladi, keyin 27-sanagacha oluvchining bank yoki ijtimoiy kartasiga tushadi.
Raqamli texnologiyalar vazirligi va Ijtimoiy himoya milliy agentligi 1-fevralga qadar subsidiya olish uchun arizalarni elektron shaklda qabul qilishni tashkil etishi lozim.
Ijtimoiy himoyaga muhtoj fuqarolar uchun kompensatsiyalar 2024-yilning bahorida — elektr energiyasi va gaz tariflarining oshishi bilan joriy etilgan edi. Ular ehtiyojmand uy xo‘jaliklariga ijtimoiy iste‘mol me‘yoridan oshib ketganda yordam berish uchun mo‘ljallangan.
Elektr energiyasi uchun subsidiyalar amaldagi oylik limitdan (200 kVt⋅soat) 150 kVt⋅soatgacha bo‘lgan qismini qoplaydi. Tabiiy gaz uchun isitish mavsumida 250 kub metrgacha, yilning qolgan davrida 150 kub metrgacha subsidiya ajratiladi.
Avvalroq gazlashtirilmagan uylar uchun elektr energiyasi tariflari 50% ga pasaytirilishi aytilgandi.
