Centrum Air xususiy aviakompaniyasi aviatsiya yoqilg‘isi qimmatlashgani sababli xalqaro reyslarning bir qismi uchun narxlarni oshirmoqda. Bu haqda Spot’ga aviatashuvchi matbuot xizmati xabar berdi.
Aviakompaniya ayrim xalqaro yo‘nalishlarda yoqilg‘i yig‘imlariga tuzatish kiritganini ma’lum qilib, bu qarorini jahon bozorlarida aviatsiya yoqilg‘isi narxining sezilarli darajada oshgani bilan izohladi.
O‘zgarishlar yoqilg‘i narxlari dinamikasi operatsion xarajatlarga eng katta ta’sir ko‘rsatgan bir qator muntazam yo‘nalishlarga ta’sir qiladi.
Ta’kidlanishicha, yoqilg‘i yig‘imini oshirish ortib borayotgan xarajatlarni qisman qoplash va parvoz dasturining barqarorligini ta’minlashga qaratilgan.
“Shu bilan birga, aviachiptalarning bazaviy tariflari raqobatbardosh bo‘lib qolmoqda, kiritilgan o‘zgartirishlar esa cheklangan xususiyatga ega va alohida yo‘nalishlar bo‘yicha aniq qo‘llaniladi. Aviakompaniya xarajatlarni optimallashtirish va yo‘lovchilar uchun tashish narxiga tashqi omillar ta’sirini minimallashtirish choralarini ko‘rmoqda”, — deyiladi xabarda.
Centrum Air tomonida ta’kidlanishicha, qabul qilingan qaror jadval barqarorligini saqlash, parvozlar xavfsizligining yuqori darajasini saqlab qolish va aviatsiya yoqilg‘isi narxlarining o‘zgaruvchanligi sharoitida operatsion faoliyatning uzluksizligini ta’minlash imkonini beradi.
Shu hafta Telegraph nashri butun dunyo bo‘ylab aviakompaniyalar Yaqin Sharqdagi mojaro tufayli aviatsiya yoqilg‘isi narxi ikki baravardan ko‘proqqa oshgani sababli minglab parvozlarni bekor qilayotgani haqida yozgan edi.
Masalan, yopiq Hormuz bo‘g‘ozi orqali jahon dengiz neft ta’minotining 20−25%i o‘tadi. Bundan tashqari, Ko‘rfaz davlatlaridan ta’minotga bog‘liq bo‘lgan Yevropa aeroportlarida aviayoqilg‘ining jiddiy tanqisligi kutilmoqda, deya ta’kidladi Politico.
Shuningdek, Reuters aviakompaniyalar neft narxi oshayotgani sababli chiptalar narxini oshira boshladi va yoqilg‘i yig‘imlarini joriy etgani haqida yozdi.
Aviatsiya tarmog‘i 2026-yilda foyda rekord darajaga — $41 mlrdga yetishini bashorat qilgan edi, biroq Yaqin Sharqdagi ziddiyat va neft narxining ikki baravar oshishi bu bashoratlarni shubha ostiga qo‘yib, aviakompaniyalarni o‘z strategiyalarini qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi.
Nashr bilan suhbatlashgan tahlilchilarning fikricha, tashuvchilar reyslar sonini qisqartirib, chipta narxlarini oshiradi. Shu bilan birga, aviatsiya yonilg‘isi narxi oshishini qoplash uchun zarur bo‘lgan narx ko‘tarilishi ko‘lami “juda katta” bo‘ladi.
United Airlines bosh direktori Skott Kirbi aviakompaniyaning yoqilg‘i uchun ortgan xarajatlarini qoplash maqsadida aviachiptalar narxi 20% ga oshishi kerakligini ma’lum qildi.
Reuters nashrining qayd etishicha, ayrim aviakompaniyalar yoqilg‘i yig‘imlarini joriy etgan yoki oshirgan.
Masalan, Gonkongning Cathay Pacific aviakompaniyasi 2026-yilning mart oyida bu ishni ikki marta amalga oshirdi. Endi Sidney-London-Sidney yo‘nalishi bo‘yicha parvoz uchun $800 miqdorida yoqilg‘i yig‘imi undiriladi.
Yaqin Sharqdagi mojaro boshlangunga qadar bu yo‘nalish bo‘yicha borish-kelish chiptalari narxi o‘rtacha $1370 ni tashkil etgan bo‘lsa, endi bu summaga yoqilg‘i yig‘imi ham qo‘shildi, deb qayd etadi nashr.
Tahlilchilarning bashorat qilishicha, neft narxining o‘sishidan eng ko‘p loukosterlar zarar ko‘radi. Ularning yo‘lovchilari chipta narxiga juda sezgir bo‘lib, ayrimlari parvozdan voz kechib, avtobus va poyezd kabi arzonroq muqobillarni tanlashi mumkin.
Financial Times gazetasi 2026-yilning mart oyida yozishicha, AQSH va Isroilning Eronga qarshi harbiy operatsiyasi 28-fevralda boshlanganidan beri 20 ta eng yirik aviakompaniya qariyb $53 mlrd kapitallashuvini yo‘qotgan.
Bunga Fors ko‘rfazi aeroportlari ishida kuzatilgan uzilishlar, Emirates, Etihad va Qatar Airways reyslarining bekor qilinishi hamda sayyohlar talabining pasayishi sabab bo‘lgan.
Avvalroq Spot 1-iyundan O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasida to‘g‘ridan-to‘g‘ri aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yilishi haqida yozgandi.
