O‘zbekiston Rossiyadan suyultirilgan gaz sotib olishni keskin oshirdi, deya xabar bermoqda Kommersant nashri Kept konsalting kompaniyasi ma’lumotlariga tayanib.
Kept’ning neft-gaz sektori uchun xizmat ko‘rsatish amaliyotini rivojlantirish bo‘yicha eksperti Nikita Illeritskiy yanvar-aprel oylarida Rossiya suyultirilgan gazi eksporti 27% ga oshib, 1,43 mln tonnani tashkil etganini ma’lum qildi. Shundan 537 ming tonnasi Markaziy Osiyoga to‘g‘ri keldi — o‘sish 71% ni tashkil etdi.
4 oy davomida O‘zbekistonga suyultirilgan uglevodorod gazlari yetkazib berish hajmi 231 ming tonnani tashkil etdi, bu 2025-yilning shu davriga nisbatan 3,5 barobar ko‘pdir.
Shuningdek, Rossiyadan Xitoyga suyultirilgan gaz savdosi sezilarli darajada oshdi — 498 ming tonna yoki o‘tgan yilga nisbatan qariyb 2,5 barobar ko‘p.
Kuzatuvchilar o‘sishni Yaqin Sharqdagi vaziyatning keskinlashuvi tufayli dengiz orqali yetkazib berishning qisqarishi fonida narxlarning oshishi bilan bog‘lamoqda.
Rossiyada suyultirilgan gazning birja narxlari Eron atrofidagi mojaro boshlanganidan keyin keskin ko‘tarildi, biroq hozir yana pasaymoqda.
4-mart kuni bir tonna yoqilg‘i narxi eng yuqori darajaga yetdi — bir tonna uchun 21,85 ming rubl (o‘sha paytdagi Rossiya banki kursi bo‘yicha taxminan $282 — Spot izohi).
Aprel oyi o‘rtalaridan boshlab kotirovkalar bir oy davomida bir tonna uchun 18,8−19,8 ming rubl oralig‘ida o‘zgarib turdi, biroq 15−26 may kunlari narxlar 10% dan ko‘proqqa tushib, mart oyidan beri birinchi marta 17,79 ming rublgacha ($248) tushdi.
Proleum treyderining boshqaruvchi hamkori Maksim Dyachenko propan va butan narxining pasayishini Rossiya ichki bozorining to‘yinishi va cheklangan eksport imkoniyatlari bilan bog‘ladi.
Rupec tahlil markazi rahbari Dmitriy Semyagin Rossiyadan suyultirilgan gaz eksportini oshirish uchun bir qator to‘siqlarni ko‘rsatib o‘tdi.
Ular orasida Uzoq Sharqda terminallarning yetishmasligi, sisterna vagonlarining tanqisligi va chegaralarda uzoq vaqt to‘xtab qolish holatlari mavjud.
Milliy statistika qo‘mitasining inflyatsiya bo‘yicha ma’lumotlariga ko‘ra, aprel oyida propanning chakana narxi mart oyiga nisbatan 2,8% ga, mart oyiga nisbatan 2,8% ga pasaygan, narx chegarasi 7000 so‘mligicha qolgan. Shu bilan birga, suyultirilgan gaz narxining yillik o‘sishi 16,7% ni tashkil etdi.
Mart oyida Raqobat qo‘mitasi propan yetkazib beruvchi 31 ta kompaniyani narxlarni asossiz oshirgani va sotiladigan yoqilg‘i hajmini qasddan kamaytirgani uchun jarimaga tortdi. Moliyaviy sanksiyalarning umumiy miqdori 63 mlrd so‘mni tashkil etdi.
Avvalroq Spot O‘zbekiston ketma-ket ikkinchi oy Xitoyga gaz yetkazib bermayotgani haqida yozgandi.
