O‘zbekistonda makroiqtisodiy va moliyaviy barqarorlik saqlanib qolmoqda, valyuta bozorida bosim kuzatilmayapti. Bu haqda Markaziy bank raisi o‘rinbosari Abror Mirzo Olimov Silk Road Finance & Technology Forumining Toshkent xalqaro moliya markaziga bag‘ishlangan panel muhokamasida ma’lum qildi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, aynan makroiqtisodiy va moliyaviy barqarorlik xalqaro investorlarni jalb qilishning asosiy shartlaridan biridir. Inflyatsiya va inflyatsion kutilmalarning pasayishi ham xorijiy, ham ichki investorlarga o‘z faoliyatini yaxshiroq rejalashtirish imkonini beradi.
Olimovning ta’kidlashicha, pandemiya davrida va undan keyin O‘zbekistonda inflyatsiya ikki xonali darajada saqlanib qolgan, biroq hozir u pasaymoqda. Markaziy bank 2026-yil yakunida inflyatsiya 6,5% atrofida bo‘lishini, kelgusi yilda esa 5% lik maqsadli ko‘rsatkichga erishishni mo‘ljallamoqda.
“Bir tomonda yuqori iqtisodiy o‘sish. Ikkinchi tomonda esa pasayayotgan past inflyatsiya. Bu yil oxiriga kelib inflyatsiya taxminan 6,5% bo‘lishini kutyapmiz. Umid qilamizki, kelgusi yilda biz o‘z maqsadimizga — 5% inflyatsiyaga erishamiz. Shundan so‘ng inflyatsiyani targetimizga yaqin darajada ushlab turishga harakat qilamiz”, — dedi u.
Suzuvchi kursga o‘tish
Olimov O‘zbekistonning to‘liq suzuvchi valyuta kursiga o‘tishini investitsiyaviy jozibadorlikning yana bir omili deb atadi. U joriy yilda Xalqaro valyuta jamg‘armasi ham mamlakatning ushbu rejimga o‘tishini tan olganini qayd etdi.
Endi ayirboshlash kursi tashqi zarbalarni yutish mexanizmi sifatida qo‘llanilmoqda. Markaziy bankka ko‘ra, bu xalqaro investorlarning O‘zbekistonga sarmoya kiritish to‘g‘risida qaror qabul qilishdagi ishonchini oshiradi.
Olimovning ta’kidlashicha, o‘tgan yili milliy valyuta tarixda birinchi marta dollarga nisbatan taxminan 7% ga mustahkamlangan. Shu bilan birga, 2026-yilda regulyator valyuta bozorida bosim ko‘rmayapti.
“Bu yil valyuta bozorimizda hech qanday bosimni ko‘rmayapmiz, u ancha barqaror”, — dedi Markaziy bank raisi o‘rinbosari.
Uning so‘zlariga ko‘ra, iqtisodiy o‘sish, inflyatsiyaning pasayishi va moslashuvchan valyuta kursining uyg‘unligi ham xorijiy, ham ichki investorlarning ishonchini oshirishi kerak.
Bank tizimida nimalar o‘zgarmoqda?
Olimov, shuningdek, bank sektorini tartibga solishni yanada takomillashtirish haqida gapirdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, o‘tgan yili O‘zbekiston Xalqaro valyuta jamg‘armasi va Jahon banki bilan birgalikda moliya sektorini kompleks baholashni yakunlagan.
Shu asosda Markaziy bank xalqaro amaliyot va Bazel III standartlarini hisobga olgan holda talablarni rivojlantirish niyatida. Bundan tashqari, bank tizimi MHXS (IFRS) bo‘yicha to‘liq hisobotga o‘tadi.
“Bizning tomonimiz, Markaziy bank tomonidan, xalqaro investorlarni iqtisodiyotimizga jalb qilish uchun moliyaviy va makroiqtisodiy barqarorlik eng muhimi, deb o‘ylayman”, — deya xulosa qildi Olimov.
Avvalroq Spot Markaziy bank 2030-yilgacha mo‘ljallangan strategiyani taqdim etgani haqida yozgan edi.