Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (ILMA) Besqala Mining Valley kriptovalyuta mayning zonasini ta’sis etish to‘g‘risidagi buyruq loyihasini e’lon qildi. U Normativ-huquqiy hujjatlar muhokamasi portalida mavjud.
Hujjatda zonaning ish tartibi, rezidentlar uchun asosiy qoidalar va talablar, ularni ro‘yxatga olish va ish yuritish tartibi belgilangan.
Shuningdek, u ishtirokchilarning huquqlari, majburiyatlari va imtiyozlarini, shuningdek, qazib olingan kripto-aktivlarni sotish tartibini o‘z ichiga oladi.
Asosiy qoidalar
Maxsus mayning zonasi Qoraqalpog‘istonning butun hududini o‘z ichiga oladi. Faqat hududda ro‘yxatdan o‘tgan, tegishli ruxsatnoma va zona direksiyasidan ro‘yxatdan o‘tganlik to‘g‘risidagi guvohnomani olgan yuridik shaxslar uning rezidentlari bo‘lishi mumkin.
Ikkala hujjat ham 5 yil muddatga elektron shaklda rasmiylashtiriladi va berilgan paytdan boshlab mayning bilan shug‘ullanish huquqini beradi. Ularni boshqa yuridik shaxsga berish taqiqlanadi.
Besqala Mining Valley’da ishtirok etish uchun kompaniya quyidagilarni bajarishi shart:
- mayning uskunalarini o‘rnatish uchun alohida xonaga ega bo‘lish;
- elektr ta’minoti tizimining texnik sozligini, texnika xavfsizligi, sanitariya normalari va qoidalariga rioya etilishini ta’minlashi;
- umumiy energiya tizimiga ulanishda — ASKUEga mos keladigan elektr energiyasini hisobga olish uskunasini taqdim etishi.
Iqtisodiy jinoyatlar, noqonuniy daromadlarni legallashtirish, uyushgan jinoyatchilik, giyohvand moddalar savdosi, korrupsiya yoki kiberjinoyatlar uchun sudlanganlik holati olib tashlanmagan yoki tugallanmagan shaxslar rezident kompaniyalarning muassislari yoki rahbarlari bo‘lishi mumkin emas.
Bundan tashqari, ta’sischilar orasida jinoiy daromadlarni legallashtirishga qarshi kurashish bo‘yicha xalqaro hamkorlikda ishtirok etmaydigan mamlakatlarning rezidentlari bo‘lmasligi kerak.
Zona doirasida yashirin mayning, anonim kriptovalyutalarni mayning qilish yoki ilgari muomalada bo‘lgan kriptoaktivlarni muomalaga kiritish taqiqlanadi.
Rezident kompaniyalar qonun hujjatlarida belgilangan to‘lovlarni o‘z vaqtida to‘lashlari shart. Shuningdek, ular regulyator talabiga ko‘ra o‘z ishlari haqida ma’lumot berishlari, ulushlarni sotish va rahbariyatdagi o‘zgarishlarni u bilan kelishishlari shart.
Ro‘yxatdan o‘tish
Besqala Mining Valley rezidenti maqomini olish uchun kompaniya quyidagi ma’lumotlarni ko‘rsatgan holda elektron shaklda ariza topshirishi kerak:
- soliq to‘lovchining identifikatsiya raqami;
- to‘liq nomi va tashkiliy-huquqiy shakli;
- pochta manzili, telefon, elektron pochta;
- hisob raqami to‘g‘risidagi ma’lumotlar (hisob raqami, bank nomi);
- rahbariyat, ta’sischilar, yakuniy benefitsiarlar to‘g‘risidagi ma’lumotlar.
Bundan tashqari, arizaga quyidagilarni ilova qilish talab etiladi:
- mayning uchun bino to‘g‘risidagi ma’lumotlar (kadastr hujjatlari, mulk yoki foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjat);
- muassislar va rahbarlarning sudlanmaganligi to‘g‘risidagi ma’lumotnomalar;
- elektr energiyasi manbalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar (elektr energiyasi yetkazib berish shartnomasi yoki o‘z ishlab chiqarish uskunasiga doir hujjatlar);
- mayning uskunalariga hujjatlar;
- kriptohamyonlar manzillari bilan birgalikda qazib olinishi rejalashtirilayotgan kriptoaktivlar ro‘yxati.
Ro‘yxatdan o‘tkazish yoki rad etish to‘g‘risidagi qaror 30 kalendar kun ichida qabul qilinadi. Arizani ko‘rib chiqish uchun to‘lov undirilmaydi.
Dastlab ekspert komissiyasi 15 ish kuni ichida hujjatlar to‘plamini ko‘rib chiqishi va xulosa tayyorlashi kerak. Ijobiy xulosa berilgan taqdirda ILMA 10 ish kuni ichida ruxsatnoma berish to‘g‘risida qaror qabul qiladi.
Rad etish arizaga ilova qilingan hujjatlarda ishonchsiz yoki buzib ko‘rsatilgan ma’lumotlar mavjud bo‘lganda yoxud asoslantirilgan mulohaza asosida amalga oshirilishi mumkin. Agar rad javobi berilmasa, arizachi ruxsatnomani elektron shaklda oladi.
Shundan so‘ng Besqala Mining Valley direksiyasi 5 ish kuni ichida rezidentni ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risida qaror qabul qiladi va ijobiy natija bo‘lgan taqdirda, hujjatni elektron manzilga yuboradi. Yangi rezident to‘g‘risidagi ma’lumot direksiya veb-saytida e’lon qilinadi.
Agar arizada bartaraf etilishi mumkin bo‘lgan kamchiliklar mavjud bo‘lsa, direksiya ariza beruvchiga ularni bartaraf etish uchun 30 ish kunigacha vaqt berishi kerak. Rad etish sabablari bartaraf etilishini hisobga olgan holda ariza takroran topshirilganda, ariza 7 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi.
Ro‘yxatdan o‘tkazish va ruxsatnomaning amal qilish muddatini uzaytirish rezidentning arizasiga ko‘ra yuqorida ko‘rsatilgan tartibga o‘xshash tartibda amalga oshiriladi.
Uzaytirish to‘g‘risidagi ariza joriy hujjatlarning amal qilish muddati tugashidan kamida 1 oy oldin topshirilishi kerak.
To‘xtatib turish va bekor qilish
Agar rezident ruxsat berish talablari va shartlariga rioya qilmasa, shuningdek ularni bartaraf etish to‘g‘risidagi ko‘rsatmalarni o‘z vaqtida bajarmasa, ruxsatnomaning va ro‘yxatdan o‘tkazish to‘g‘risidagi guvohnomaning amal qilishi to‘xtatib turilishi mumkin.
10 kungacha bo‘lgan muddatga to‘xtatib turish to‘g‘risidagi qaror ILMA va zona direksiyasi tomonidan, 10 kundan 6 oygacha bo‘lgan muddatga esa sud tomonidan qabul qilinadi.
Kamchiliklarni bartaraf etish uchun hujjatlarni to‘xtatib turish to‘g‘risida xabar berilgan kundan boshlab kamida 5 ish kuni beriladi. Rezident talablarni bajarganidan so‘ng, hujjatlarning amal qilishi 3 ish kuni ichida qayta tiklanishi kerak.
Agar ular bartaraf etish talablari bajarilmagan taqdirda, organlar guvohnoma va ruxsatnomani to‘xtatib turish muddatini uzaytirish yoki bekor qilish uchun sudga murojaat qilishlari mumkin. Shuningdek, hujjatlarni bekor qilish uchun ro‘yxatdan o‘tkazishda soxtalashtirish, talablarni muntazam ravishda yoki bir marta qo‘pol ravishda buzish asos bo‘lishi mumkin.
Bir martalik qo‘pol qoidabuzarliklarga quyidagilar kiradi:
- yashirin mayning, anonim kriptovalyutalar mayning;
- ro‘yxatdan o‘tishda ko‘rsatilgan manzilda bo‘lmagan mayning;
- elektr energiyasining alohida hisoblagichi mavjud emasligi;
- rahbariyatga va ta’sischilarga qo‘yiladigan talablarni buzganlik (sudlanmaganlik);
- ustav kapitalidagi ulushni sotishni ILMA bilan kelishmaslik.
Shuningdek, hujjatlarning amal qilishi rezidentning so‘roviga ko‘ra 6 oygacha muddatga to‘xtatib turilishi mumkin. Agar rezident to‘xtatilgandan keyin 6 oy ichida hujjatlarning amal qilishini tiklash uchun murojaat qilmasa, ularning amal qilishi to‘xtatiladi.
Qazib olish va sotish
Besqala Mining Valley hududida rezidentlar bir qator manbalardan olingan elektr energiyasi yordamida mayning bilan shug‘ullanishlari mumkin. Umumiy energiya tizimidan tashqari, vodorod stansiyalari va qayta tiklanadigan energiya manbalaridan (quyosh, shamol) foydalanishga ruxsat beriladi.
Shuningdek, rentabelligi, debiti va qazib olish darajasi past bo‘lgan, uglevodorodlarni yetkazib berish tizimi mavjud bo‘lmagan yoki kuchli eskirgan neft va gaz konlarini o‘zlashtirishga, saqlab turishga va obodonlashtirishga ruxsat beriladi.
Qazib olingan kriptovalyuta milliy kriptobirjalar yoki xorijiy platformalar orqali sotilishi yoki boshqa kriptoaktivlarga ayirboshlanishi mumkin, bunda tushum bankdagi hisob raqamiga o‘tkazilishi shart. Xorijiy platforma orqali sotishda rezident xaridorlarni tegishli tekshiruvdan (identifikatsiya, KYC) o‘tkazishi kerak.
Rezident qazib olingan kripto-aktivlarni sotish va ayirboshlash bo‘yicha operatsiyalar hisobini yuritishi, shuningdek mayning to‘g‘risidagi qonun hujjatlarining boshqa talablariga rioya etishi shart. Besqala Mining Valley’da ishlaganlik uchun rezident har oyda direksiyaga belgilangan miqdorda ajratma o‘tkazadi.
Loyiha yuzasidan fikr-mulohazalar va takliflar 3-iyunga qadar qabul qilinadi.
Avvalroq Spot O‘zbekistonda steyblkoinlar aylanmasini tartibga solishning maxsus huquqiy rejimi tasdiqlangani haqida yozgandi.
