Yevropa Ittifoqi USM Holdings asoschisi Alisher Usmonov va Alfa Group hammuassisi Mixail Fridmanga nisbatan sanksiyalarni bekor qilishni ko‘rib chiqmoqda, deya xabar berdi Reuters nashri.
Buning evaziga Rossiya bilan bog‘liq qariyb 3 ming nafar jismoniy va yuridik shaxsga qarshi amaldagi cheklovlarni uch yilga uzaytirish rejalashtirilmoqda.
Yevropa Ittifoqi 2022-yilda Usmonov va Fridmanga sanksiya joriy qilgan. Cheklovlar YI hududiga kirish va tranzit taqiqi, Yevropadagi aktivlarni muzlatish hamda YI fuqarolari va kompaniyalarining sanksiyadagi shaxslarga mablag‘ taqdim etishini taqiqlashni o‘z ichiga oladi.
YI Usmonovni Vladimir Putin bilan “ayniqsa yaqin aloqalarga” ega shaxs, Fridmanni esa Ukrainaga qarshi siyosatni qo‘llab-quvvatlagan shaxs sifatida sanksiya ro‘yxatiga kiritgan. Har ikki tadbirkor ham bu asoslarni rad etib, sanksiyalarni bekor qilish uchun sudga murojaat qilgan.
Nashrning yozishicha, Fransiya Usmonovni sanksiyalar ro‘yxatidan chiqarish masalasini ilgari surgan. Fransiya o‘z pozitsiyasini milliy xavfsizlik masalasi va xalqaro hamkorlarning murojaatlari bilan izohlagan.
Reuters suhbatlashgan yevropalik diplomatlar esa bu pozitsiya Ozarbayjonda hibsda saqlanayotgan kamida ikki nafar Fransiya fuqarosi masalasi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkinligini aytgan. Ozarbayjonning yuqori martabali diplomati bunday bog‘liqlik haqidagi da’volarni rad etgan.
Keyinchalik Lyuksemburg Fridmanni ham ro‘yxatdan chiqarishni talab qilgan. Bunga Fridmanning Lyuksemburgga qarshi arbitraj ishi ham kontekst bo‘lmoqda: Reuters ma’lumotiga ko‘ra, Fridman muzlatilgan aktivlari sabab mamlakatdan $16 mlrd talab qilmoqda.
Taklifga ko‘ra, Usmonov va Fridman sanksiyalar ro‘yxatidan chiqarilib, Rossiya bilan bog‘liq qariyb 3 mingta shaxs va tashkilotga nisbatan cheklovlar odatdagi 6 yoki 12 oy o‘rniga uch yilga uzaytiriladi, buning uchun YIning barcha 27 davlati roziligi talab etiladi.
YI sanksiyalarni qabul qilish va uzaytirishda yakdil qaror tamoyiliga amal qiladi. Ya’ni bitta davlatning e’tirozi ham kelishuvni to‘xtatib qo‘yishi mumkin.
Hozirgi tartibda Rossiyaga qarshi individual sanksiyalar muntazam ravishda qayta ko‘rib chiqiladi. YI rasmiy ma’lumotiga ko‘ra, Ukrainaga qarshi harakatlar bilan bog‘liq sanksiyalar ro‘yxatida qariyb 3 ming shaxs va tashkilot bor. Amaldagi rejim 2026-yil 22-sentabrgacha uzaytirilgan.
Latviya 21-sentabr kuni kelishuvni qo‘llab-quvvatlamagan. Boltiqbo‘yi davlatlari va YIning ayrim boshqa mamlakatlari Usmonov va Fridmanga nisbatan sanksiyalarni bekor qilish Rossiyaga qarshi YI siyosati yumshayotgani haqidagi tasavvurni paydo qilishi mumkinligidan xavotir bildirgan.
Litva tashqi ishlar vaziri Kęstutis Budrys Reuters’ga bunday qaror turli siyosiy signallar berishi mumkinligini aytgan.
Ukraina ham sanksiyalarni yumshatishga qarshi chiqqan. Reuters Ukraina bosh vaziri Serhiy Koretskiy YI Rossiyaga nisbatan bosimni kamaytirmasligi kerakligini bildirganini yozadi.
Reuters elchilar kelishuvga erishishga urinayotgani, biroq Latviya o‘sha paytda uni qo‘llab-quvvatlamagani haqida yozgan. Shu sababli, 21-sentabrda yakdil kelishuv hali shakllanmagan hamda muzokaralar 22-sentabrga qoldirilgan.
Agar qaror yakuniy tasdiqlansa, YI sanksiyalari doirasidagi aktivlarni muzlatish, safar cheklovlari va YI subyektlarining unga mablag‘ taqdim etishiga oid taqiqlar bekor qilinishi mumkin.
Bu boshqa davlatlar tomonidan qo‘llanadigan sanksiyalar avtomatik ravishda bekor qilinishini anglatmaydi va sanksiyalar faqat YI yurisdiksiyasida amal qiladi.
Avvalroq Spot Yevropa Ittifoqi Kengashi Ukrainaga qarshi davom etayotgan urushga javoban Rossiyaga nisbatan 21-sanksiyalar to‘plamini tasdiqlagani haqida yozgandi.
