Pochta aloqasi milliy operatori hisoblangan O‘zbekiston pochtasi (UzPost) aksiyadorlari kuzatuv kengashining yangi tarkibini uch yil muddatga sayladi, deb xabar qilinadi Yagona korporativ axborot portalida (YKAP). Kengash to‘qqiz kishidan iborat bo‘lib, ulardan beshtasi Wildberries & Russ birlashgan kompaniyasi — RVB korxonasi bilan bog‘liq.
Avvalroq kuzatuv kengashining oldingi tarkibi vakolatlari muddatidan oldin tugatilgan edi. Ovoz berishda ishtirok etgan barcha aksiyadorlar ushbu qarorni yoqlab ovoz bergan.
UzPost aksiyadorlarining navbatdan tashqari umumiy yig‘ilishi 21-sentabr kuni bo‘lib o‘tdi, kvorum 93,69% ni tashkil etdi. Umumiy yig‘ilish bayonnomasi 30-sentabrda tuzilgan, YKAPdagi muhim fakt esa 2-oktyabrda e‘lon qilingan.
Kengash tarkibidan WB INT EXPORT korxonasi bosh direktori Akmal Primqulov, RVB korxonasi investitsiyalar va nazorat departamenti direktori Yevgeniy Mitin, RVB korxonasi yuridik departamenti direktori o‘rinbosari Emil Xasyanov, RVB korxonasi moliyaviy direktori Pavel Logunov va VB Bank korxonasi mintaqaviy rivojlanishni boshqarish departamenti direktori Aleksandra Xmeleva joy oldi.
Shuningdek, yangi kuzatuv kengashiga Raqamli texnologiyalar vazirining birinchi o‘rinbosari Oleg Pekos, Hisob palatasi mutaxassisi Shahzod O‘sarov, Iqtisodiyot va moliya vazirligi boshqarma boshlig‘i Muzaffar Astonaqulov hamda mustaqil a‘zo Rojer Kruk (Roger Crook) kiritildi.
UzPost kuzatuv kengashining yangi tarkibi. Foto: YKAP‘dan skrinshot.
Bundan tashqari, yig‘ilishda yirik bitim tuzish masalasi ko‘rib chiqildi. Unda Nazorat audit korxonasining bitim shartlarini o‘rganish bo‘yicha 7-sentyabrdagi xulosasini ma‘lumot uchun qabul qilish, UzPost tomonidan WB INT EXPORT korxonasida Markaziy bankning qayta moliyalash stavkasi bo‘yicha 100 mlrd so‘m miqdorida qarz jalb qilinishi, mablag‘larni qaytarish jadvalini tasdiqlash, shuningdek, 2-noyabrga qadar aksiyadorlar talabiga ko‘ra kompaniya aksiyalarini bozor qiymatida sotib olish va keyinchalik ularni bekor qilish nazarda tutilgan edi. Ushbu masala bo‘yicha ovoz berganlarning 100% i betaraf qoldi, shuning uchun unda ko‘zda tutilgan qarorlar qabul qilinmadi.
Keyinroq Wildberries matbuot xizmati Spot‘ga kompaniya vakillari “pochta operatorini modernizatsiya qilish, ko‘rsatilayotgan xizmatlar sifati va tezligini oshirish” maqsadida UzPost kuzatuv kengashiga a‘zo bo‘lganini ma‘lum qildi.
“Kuzatuv kengashiga eng yirik savdo maydonchalaridan biri vakillarining kiritilishi mamlakatda elektron savdoning rivojlanishiga ijobiy ta‘sir ko‘rsatadi. Pochta xizmati odatdagi rejimda ishlashda davom etib, investitsiyalar va texnologik qo‘llab-quvvatlash hisobiga o‘sish uchun yangi imkoniyatlarga ega bo‘ladi”, — deyiladi izohda.
KTYDR ma‘lumotlariga ko‘ra, WB INT EXPORT 2022-yilning fevral oyida ro‘yxatga olingan. Ustav fondi 2,27 mlrd so‘m bo‘lgan kompaniya “ma‘lumotlarni joylashtirish va qayta ishlash xizmatlari” bilan shug‘ullanadi. Yagona ta‘sischisi — Vayldberriz korxonasi, rahbari — Primqulov Akmalbek Bahodirjon o‘g‘li. Primqulov o‘zining LinkedIn‘dagi profilida lavozimini CEO Wildberries Uzbekistan deb ko‘rsatgan.
Sentyabr oyida, 2025-yilning kuzida 25% lik davlat aksiyalar paketi topshirilgan Davlat aktivlarini boshqarish agentligi ilk bor UzPost milliy pochta operatorining qisman xususiylashtirilishi haqidagi xabarlarga izoh berdi. DABA rahbari o‘rinbosari Alisher Miraliyev Spot‘ga bergan intervyusida bunday xabarlar asossiz ekanini aytdi.
“Agar aksiyador o‘zgarsa, qimmatli qog‘ozlar bozori qonunchiligida talablar mavjud: emitentning o‘zi mulkchilikdagi o‘zgarishlarni albatta e‘lon qiladi. Shunday ekan, bular shunchaki mish-mishlar edi, shuning uchun hech qanday asos yo‘q”, — dedi Miraliyev.
Shu bilan birga, ayni paytda UzPost‘ni sotish bo‘yicha muzokaralar olib borilmayapti. Kompaniya ishlashda va rivojlanishda davom etmoqda, uni xususiylashtirish to‘g‘risida esa hozircha qaror qabul qilinmagan.
Pochta masalasi
2025-yil iyun oyida UzPost’ning affillangan shaxslari ro‘yxatida o‘zgarishlar yuz berdi. Undan Aloqabank, Iqtisodiyot va moliya vazirligi, shuningdek ustav kapitalining 20% dan ortig‘i Iqtisodiyot va moliya vazirligiga tegishli bo‘lgan yuridik shaxslar chiqarildi. Ularning o‘rniga Davlat aktivlarini boshqarish agentligi (DABA), unga aloqador yuridik shaxslar hamda O‘zbekiston Milliy investitsiya jamg‘armasi (UzNIF) kiritildi.
Uchta yangi subyektning barchasi UzPost’da 20% va undan ortiq ulushga ega. Bundan tashqari, sentabr oyida dastlab UzNIFga o‘tkazilishi rejalashtirilgan UzPost’ning 25% lik ulushi Davlat aktivlarini boshqarish agentligiga o‘tdi.
12-oktabr kuni UzPost xususiylashtirilgani haqida ma’lumot paydo bo‘ldi. Kompaniyadagi davlat ulushini Rossiyaning marketpleysi sotib olgani, xususan, Wildberries nomi tilga olingan.
Ertasi kuni UzPost xususiylashtirish haqidagi xabarlar fonida investorlarni jalb qilish rejalari borligini tasdiqladi. Kompaniya elektron tijoratning rivojlanishi va an’anaviy pochta xizmatlariga talabning kamayishi sharoitida xizmatlarni diversifikatsiya qilish, qulaylik va texnologik imkoniyatlarga bo‘lgan talab ortayotganini qayd etdi.
UzPost ma’lum qilishicha, investitsiyalar infratuzilmani modernizatsiya qilish, logistika tizimini rivojlantirish, raqamli yechimlarni joriy etish, pochta bo‘limlari tarmog‘ini, jumladan, qishloq joylarda kengaytirish hamda pochta jo‘natmalari va posilkalarni qayta ishlash hamda yetkazib berish uchun zamonaviy quvvatlarni yaratishga yo‘naltiriladi.
Undan keyin vaziyatdan xabardor manba Spot’ga davlat ulushini RVB — Wildberries & Russ birlashgan kompaniyasi sotib olganini ma’lum qilgandi. Rossiya bozoridagi ikki manbaga tayanib, RBC ham Wildberries pochta operatorini xususiylashtirish jarayonida ishtirok etganini yozdi. Suhbatdoshlardan biri marketpleysning O‘zbekistondagi rejalari keng ekanini bildirgan.
Uzum raqamli ekotizimi ham UzPost’ga investitsiya kiritishga, shuningdek Uzum Market’dagi barcha buyurtmalarning 10% igacha bo‘lgan qismini pochta infratuzilmasi orqali yetkazib berish hajmini oshirishga tayyorligini bildirdi. Guruh yaqin 3−4 yil ichida O‘zbekistonga jami $1,5 mlrd investitsiya kiritishni rejalashtirayotganini ma’lum qildi. Keyinroq Uzum UzPost uchun o‘tkaziladigan savdolarda ishtirok etish uchun ariza topshirganini bildirgan.
Ekotizimda pochta xizmati davlatning eng muhim aktivlaridan biri sifatida uni boshqarish nafaqat biznes, balki milliy manfaatlarni ham hisobga olgan holda amalga oshirilishi kerakligi ta’kidlandi.
“Pochta bir qator muhim ijtimoiy funksiyalarni bajaradi, butun mamlakat bo‘ylab minglab ish o‘rinlarini ta‘minlaydi va aynan O‘zbekiston IT-kompaniyasi bilan sinergiya samaradorlik va ijtimoiy ish o‘rtasidagi muvozanatni saqlashga, shuningdek, UzPost’ning barcha hamkorlari, xoh o‘zbekistonlik yoki chet ellik o‘yinchilar, xoh yirik yoki kichik biznes bo‘lsin, manfaatlarini muvozanatlashtirishga imkon beradi”, — deyiladi xabarda.
Oktabr oyida Korrupsiyaga qarshi kurashish agentligi DABA’dan pochta operatoridagi 29,4% lik davlat ulushini sotish bo‘yicha savdolarning ochiqligi va shaffofligini ta’minlashni talab qildi. Idora xususiylashtirilayotgan aktivlar haqidagi ma’lumotlarni Ochiq ma’lumotlar portalida e’lon qilish bo‘yicha qonunchilik talablarini eslatdi.
Avvalroq O‘zbekneftgaz xalqaro bozorlarda obligatsiyalar chiqarish istiqbollarini muhokama qilgani haqida xabar berilgandi.
