Toshkent-Samarqand tezyurar temir yo‘li qurilishi shu yilning o‘zida boshlanishi mumkin. Bu haqda 5-may kuni Samarqandda bo‘lib o‘tgan Osiyo taraqqiyot banki Boshqaruvchilar kengashining 59-yillik yig‘ilishi doirasida transport vaziri o‘rinbosari Jasurbek Choriyev Spot muxbiriga bergan intervyusida ma’lum qildi.
Transport vaziri o‘rinbosari 28-aprel kuni Janubiy Koreyaning Saman Engineering, Dong Myeong Engineering Consultants & Architecture Co., Ltd, Korea Railroad Corporation va Korea National Railway kompaniyalari konsorsiumi tomonidan ishlab chiqilgan texnik-iqtisodiy asoslari bo‘yicha yakuniy hisobot bo‘lib o‘tkazilganini ma’lum qildi.
“Iqtisodiyot va moliya vazirligi, ehtimol, boshqa maslahatchilar bilan birgalikda ishlab chiqishimiz kerak bo‘lgan masalalar va qo‘shimchalar mavjud. Texnik jihatdan hammasi tushunarli, lekin loyiha investorlar uchun yanada jozibador bo‘lishi uchun uning investitsion qismini kuchaytirish kerak. Biz qaysi uchastkalar va infratuzilma obyektlariga sarmoya jalb qilish mumkinligini, investorlar uchun nimalar qiziqarli bo‘lishini ko‘rsatib berishimiz kerak. Mana shu qismini hozir biroz takomillashtirish kerak”, — dedi u.
Hozirda Transport vazirligi Jahon banki bilan birgalikda loyihani qisqacha ko‘rib chiqish va validatsiya qilish uchun maslahatchi jalb qilish ustida ishlamoqda. Shundan so‘ng idora tenderga o‘tishi mumkin.
Joriy yilda yuqori tezlikdagi magistral loyihasini amalga oshirishni boshlash istiqbollari haqidagi savolga javob berar ekan, Jasurbek Choriyev loyiha ancha murakkab ekanligini ta’kidladi.
Shu bilan birga, loyihaning texnik-iqtisodiy asoslanishini rekord muddatlarda — taxminan 14 oy ichida yakunlashga muvaffaq bo‘lindi. Hokimliklar ham ishga jalb etilib, o‘z tavsiyalarini berdi.
Transport vazirligi rahbari o‘rinbosarining aytishicha, vazirlik joriy yilda temir yo‘l qurilishi ishlarini boshlashga harakat qiladi.
Yil boshida Koreya Eksimbankining Toshkentdagi vakolatxonasi rahbari Sangjin Kang loyihani amalga oshirish muddati o‘rtacha 7−10 yilni tashkil etishini, tezyurar temir yo‘lni to‘liq ishga tushirish esa 2030-yillarning birinchi yarmiga mo‘ljallanganini ma’lum qilgandi. Yo‘nalish uzunligi 300 km, o‘rtacha tezlik 185,7 km/soat, sayohat vaqti esa taxminan 1,5 soatni tashkil etadi.
2-maydan boshlab Toshkent va Xiva o‘rtasida Janubiy Koreyada ishlab chiqarilgan Hyundai Rotem tezyurar poyezdi qatnovi yo‘lga qo‘yilishi haqida xabar berilgandi. Poyezd yetti vagondan iborat bo‘lib, soatiga 260 km tezlikka erisha oladi.
Toshkent-Samarqand tezyurar temir yo‘li
2023-yil noyabr oyida O‘zbekiston temir yo‘llari raisining birinchi o‘rinbosari Hikmatulla Rahmetov birinchi marta yuqori tezlikda harakatlanish uchun alohida tarmoq qurish rejalari haqida Spot’ga ma’lum qilgan edi. Uning so‘zlariga ko‘ra, hozirgi infratuzilma yo‘lovchi va yuk tashishning o‘sib borayotgan hajmi uchun yetarli emas.
2024-yil sentabr oyida Shavkat Mirziyoyev Samarqandda bo‘lib o‘tgan Osiyo infratuzilmaviy investitsiyalar banki boshqaruvchilari yig‘ilishida tezyurar temir yo‘l magistrallari qurilishini e’lon qilgan edi. Ular Toshkent-Samarqand va Samarqand-Navoiy-Buxoro yo‘nalishlari bo‘ylab o‘tadi. Qurilishga Turkiyaning Rönesans Holding guruhi jalb etilishi mumkin.
2025-yilning fevral oyida Transport vazirligi Janubiy Koreya kompaniyalari konsorsiumi bilan Toshkent-Samarqand tezyurar temir yo‘lini qurish loyihasining texnik-iqtisodiy asoslarini ishlab chiqishni boshlashga kelishib oldi. Koreya Eksimbanki buning uchun grant ajratadi.
Loyihaga, jumladan, temir yo‘lni moliyalashtirishga Xitoy Eksimbanki va Yevropa investitsiya banki qiziqish bildirgan.
Iyul oyi oxirida transport vaziri Ilhom Mahkamov TIA joriy yil oxirigacha yakunlanishini ma’lum qilgandi. 2026-yil yanvar oyidan tenderni o‘tkazish uchun hujjatlarni tayyorlashni boshlash rejalashtirilgandi.
2026-yilda Toshkent-Samarqand tezyurar temir yo‘li qurilishi boshlanadi, deyilgan edi Iqtisodiyot va moliya vazirligining kelgusi uch yillik moliyaviy strategiyasida.
2025-yil 24-oktyabrda Janubiy Koreyaning Saman Engineering kompaniyasi Transport vazirligi, O‘zbekiston temir yo‘llari va boshqa idoralar takliflari asosida Toshkent-Samarqand tezyurar temir yo‘lining 3 ta variantini taqdim etdi.
Sangjin Kang tomonidan e‘lon qilingan parametrlar birinchi variantga mos keladi, unga ko‘ra temir yo‘l uzunligi 282 km, sayohat vaqti 1 soat 26 daqiqa, o‘rtacha tezlik esa 185,7 km/soatni tashkil etadi. Jami 8,9 km uzunlikdagi 74 ta ko‘prik va 3 ta tunnel qurish rejalashtirilgan.
Dekabr oyi oxirida Shavkat Mirziyoyev Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga yillik murojaatida Toshkent-Samarqand yo‘nalishi bo‘yicha tezyurar yo‘lovchi poyezdlari uchun yangi temir yo‘l liniyasi qurilishi boshlanganini e‘lon qilgan edi.
Prezident Transport vazirligiga O‘zbekiston temir yo‘llari bilan birgalikda 2026-yil 1-mayga qadar xorijiy konsultantlarni jalb qilgan holda “Toshkent — Samarqand yo‘nalishida alohida ajratilgan ikki qatorli tezyurar temir yo‘l magistrali"ni qurish loyihasining baholash hujjatlarini ishlab chiqish va belgilangan tartibda Vazirlar Mahkamasiga kiritish bo‘yicha topshiriq berdi.
Avvalroq Spot Rossiyada xalqaro yuk tashuvchi haydovchilar uchun bo‘lish muddati 180 kungacha uzaytirilgani haqida yozgandi.
