2026-yilning yanvar-may oylari yakunlariga ko‘ra, o‘zbek so‘mi dollarga nisbatan biroz mustahkamlandi. Bu haqda Spot o‘rgangan Markaziy bank ma’lumotlaridan ma’lum bo‘ldi.
O‘tgan oyda milliy valyuta dollarga nisbatan 63,4 so‘mga yoki 0,53% ga arzonlashib, 12 001,94 so‘mni tashkil etdi. Oyning birinchi yarmida kurs 12 150 so‘m atrofida edi. Biroq, ikkinchi yarmida milliy valyuta 175 so‘mdan ko‘proqqa mustahkamlandi va hatto bir necha bor 12 000 so‘mdan pasaydi.
O‘zbekiston Respublikasi valyuta birjasi ma’lumotlariga ko‘ra, dollar/so‘m juftligi bo‘yicha savdo hajmining eng yuqori cho‘qqisi o‘tgan oyning boshiga to‘g‘ri keldi, bu esa milliy valyutaning keskin zaiflashishiga to‘g‘ri keldi.
May oyi oxirida O‘zbekistonning barcha tijorat banklarida dollar kursi 12 ming so‘mdan past bo‘lib qoldi. Amerika valyutasini eng qimmat Universalbank sotib oldi — 11 990 so‘m. Eng qulay sotuv kursi 12 020 so‘mni Anorbank taklif qildi.
Yil boshidan buyon milliy valyuta dollarga nisbatan 0,2% ga yoki 24,3 so‘mdan ko‘proqqa mustahkamlandi. 2025-yil yakunlariga ko‘ra, dollar kursi nominal hisobda 6,9% ga pasaydi.
Iqtisodchi va Mirkonomika Telegram kanali muallifi Mirkomil Xolboyevning ma’lum qilishicha, o‘tgan oy davomida so‘mning kunlik o‘zgaruvchanligi 0,31% ni tashkil etdi, bu aprel oyiga nisbatan tebranishlar diapazoni kengayganini anglatadi, biroq bu ko‘rsatkich 2025-yil may oyi darajasidan pastligicha qolmoqda.
Unga ko‘ra, may oyida so‘m mustahkamlangan kunlarda maksimal o‘rtacha kunlik o‘zgaruvchanlik qayd etilgan — 0,51% dan yuqori. Xususan, 15-may kuni milliy valyuta kursi 98 so‘mdan ko‘proqqa — 12 073,42 so‘mdan 11 975,36 so‘mgacha. So‘m zaiflashgan kunlardagi o‘rtacha o‘zgaruvchanlik 0,23% ni tashkil etdi.
“Kuchayish va qadrsizlanish kunlaridagi o‘zgaruvchanlik o‘rtasidagi ijobiy farq hech qachon bunchalik sezilarli bo‘lmagan”, — deya xulosa qildi ekspert.
Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 2026-yilning yanvar-aprel oylarida xorijiy valyutaga bo‘lgan umumiy talab $20,4 mlrdni tashkil etib, 2025-yilning shu davriga nisbatan 24,3% ga oshgan. Asosiy hajm yuridik shaxslarga to‘g‘ri keldi — taxminan $16 mlrd, jismoniy shaxslar esa $4,4 mlrd xarid qilishdi.
Shu bilan birga, umumiy valyuta taklifi 33,9% ga oshib, $18 mlrdga yetdi: aholi banklarga $8,2 mlrd, kompaniyalarga esa $9,8 mlrd sotdi.
Shunday qilib, xorijiy valyutaga bo‘lgan umumiy talab taklifdan $2,4 mlrdga oshdi. Shu bilan birga, yuridik shaxslarda $6,2 mlrdlik valyuta taqchilligi, jismoniy shaxslarda esa $3,8 mlrdlik profitsit kuzatildi.
Aprel oyida O‘zbekiston 2025-yil sentabridan beri birinchi marta oltin sotishni qayta tikladi va $1,5 mlrdlik qimmatbaho metall eksport qildi. Oltin savdosi qayta tiklanganiga qaramay, tashqi savdo balansi taqchilligi deyarli 6,9 barobarga oshib, $6,38 mlrdga yetdi.
Birinchi chorakda transchegaraviy pul o‘tkazmalari $3,78 mlrdga yetdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 12,9% ga (+ $433 mln) ko‘pdir. Shu bilan birga, o‘sish sur’atlari asta-sekin sekinlashmoqda: yanvar oyidagi 15,8% dan mart oyida $9,6% gacha.
Avvalroq Spot aprel oyida o‘zbekistonliklarning inflyatsiyani sezish darajasi oshgani haqida yozgandi.
