Turkiya hukumati 1-noyabrdan boshlab 15 yoshga to‘lmagan bolalarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish xizmatlarini ko‘rsatishni rasman taqiqladi. Tegishli hujjat hukumatning Resmi Gazete rasmiy nashrida e’lon qilindi.
Ijtimoiy tarmoqlar 15 yoshga to‘lmagan bolalarga xizmat ko‘rsata olmaydi. Yosh tekshiruvidan so‘ng ularning yangi akkaunt ochish haqidagi so‘rovlari rad etiladi. Avvaldan mavjud akkauntlar ham tekshiruvdan o‘tkazilib, egasi 15 yoshga to‘lmagani aniqlansa, yopiladi.
15−17 yoshdagi foydalanuvchilar ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishi mumkin, biroq ular uchun alohida, xavfsizligi kuchaytirilgan xizmat rejimi joriy etiladi.
Akkauntlar yopiq bo‘ladi, jonli efir va shaxsiylashtirilgan reklama taqiqlanadi. Boshqa foydalanuvchilar ularning obunachilari va obuna bo‘lganlari ro‘yxatini ko‘ra olmaydi.
Nizom Turkiyadan foydalanish mumkin bo‘lgan mahalliy va xorijiy ijtimoiy tarmoqlarni qamrab oladi. Jumladan, Instagram, Facebook, TikTok, X va YouTube kabi platformalar ham yoshni tekshirish hamda voyaga yetmaganlar uchun alohida xavfsizlik choralarini joriy etishi kerak.
Ijtimoiy tarmoqlar ota-onalar nazorati vositalarini ham joriy etishi shart bo‘ladi. Ular profil sozlamalari, foydalanish vaqti, geolokatsiya va to‘lovlarni boshqarish imkonini beradi.
Foydalanuvchilar yoshini maxsus identifikator va Turkiyaning e-Devlet elektron davlat xizmatlari tizimi orqali tasdiqlashi mumkin.
Hujjat kuchga kirishidan oldin yaratilgan akkauntlar egalari yoshini 2027-yil 31-martgacha tasdiqlashi kerak bo‘ladi.
Bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash
27-iyun kuni O‘zbekistonda ham 16 yoshga to‘lmaganlarga ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash rejalashtirilayotgani haqida xabar berilgandi.
Maktab ta’limi vaziri E’zozxon Karimova bu bo‘yicha qonun loyihasi ishlab chiqilib, jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilishini ma’lum qildi.
18-iyun kuni BAAda 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarning ijtimoiy tarmoqlarga kirishi taqiqlandi.
Bu yoshdagi o‘smirlarga shaxsiy akkaunt yaratish yoki platformalarning to‘liq imkoniyatlaridan foydalanishga ruxsat berilmaydi. Qayd etilishicha, ota-onalarning rasmiy roziligi ham yangi qoidalardan istisno bo‘lmaydi.
Rasmiylar tegishli standartlarni bosqichma-bosqich joriy etish uchun ijtimoiy tarmoqlarga 12 oygacha muddat berdi.
Avvalroq Slovakiyada 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash taklif etilgani haqida xabar berilgandi.
Hukumat tashabbusni avgust oyida ko‘rib chiqadi. Agar qonun loyihasi ma’qullansa, yangi qoidalar 2027-yildan kuchga kirishi mumkin.
15-iyun kuni Buyuk Britaniya bosh vaziri Kir Starmer 2027-yil bahoridan mamlakatda 16 yoshga to‘lmagan o‘smirlarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish taqiqlanishini ma’lum qildi.
Starmerning ma’lum qilishicha, hukumat bu boradagi qonunni 2026-yil 25-dekabrigacha qabul qilishni reja qilgan. Taqiqning o‘zi esa 2027-yil bahoridan kuchga kiradi.
O‘tgan yili Avstraliya dunyoda birinchi bo‘lib 16 yoshgacha bo‘lgan bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini taqiqladi.
2026-yil fevral oyida Portugaliya ham 16 yoshgacha bo‘lgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlashini ma’lum qildi.
Cheklovlar Instagram, Facebook va TikTok’ga tatbiq etiladi, ammo ota-onalar farzandlari bilan muloqot qiladigan WhatsApp’ga qo‘llanilmaydi.
Joriy yil mart oyi boshida Indoneziya 16 yoshgacha bo‘lgan o‘smirlar uchun “yuqori xavfli” ijtimoiy tarmoqlarni taqiqladi.
Shuningdek, aprel oyida Turkiya parlamenti 15 yoshgacha bo‘lgan bolalarning ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishini cheklovchi qonun loyihasini ma’qulladi.
Gretsiya esa 2027-yildan 15 yoshgacha bo‘lganlar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlashni rejalashtirmoqda.
Mamlakatda o‘tkazilgan so‘rovnomalar natijalariga ko‘ra, fuqarolarning qariyb 80% i bu qarorni qo‘llab-quvvatlamoqda.
May oyida Qozog‘istonda 16 yoshgacha bo‘lgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni taqiqlash rejalashtirilayotgani haqida xabar berilgandi.
Hukumat hozirda tegishli normani muhokama qilmoqda va unga bolalarning onlayn platformalarga kirishini cheklash kiritilgan.
Shuningdek, Kanadada ham 16 yoshdan kichiklarga ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash rejalashtirilayotgani ma’lum qilindi.
10-iyun kuni hukumat bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash va sun’iy intellektli chat-botlarni tartibga solish to‘g‘risidagi qonun loyihasini taqdim qildi.
Avvalroq Spot ijtimoiy tarmoqlardan foydalanish stressga sabab bo‘lishi haqida yozgandi.
Barcha afzalliklarga qaramay, ularda o‘tkazilgan vaqt idrok va his-tuyg‘ularga jiddiy ta’sir ko‘rsatadi, tashvish va stressni keltirib chiqaradi.
